Нафта і газ

Сярод мінеральных рэсурсаў акваторый Сусветнага акіяна найвялікае значэнне для чалавека маюць гаручыя карысныя выкапні - нафта і прыродны газ. Калі здабыча іншых мінеральных багаццяў знаходзіцца пераважна на стадыі распрацоўкі і эксперыменту, то нафта і газ даўно ўжо атрымліваюць з-пад марскога дна ў прамысловых маштабах.

Яшчэ ў канцы XVIII у. у Бакінскай бухце, у 20-30 м ад берага, для здабычы нафты будавалі драўляныя студні, з якіх потым адпампоўвалі ваду. Праз стагоддзе, у 1888 г., японцы ажыццявілі праходку свідравіны з драўлянай палевай падставы. У 1896 г. была прасвідравана метадам нахільнага свідравання з сушы першая марская свідравіна ў берагоў Каліфорніі. З 1906 г. у каліфарнійскага ўзбярэжжа пачалася рэгулярная здабыча нафты. У 1911 г. свідравіна з палевай падставы прасвідравана ў Мексіканскім заліве, у 1933 г. там жа ажыццёўлена першае ў свеце свідраванне з баржы. Аднак пачатак рэгулярнай нафтаздабычы ў Мексіканскім заліве ставіцца да 1947 г. У 1948 г. у СССР уведзена ў эксплуатацыю каспійскае радовішча Гюргяны-мора, а год праз адкрыты Нафтавыя Камяні.

Да цяперашняга часу на акваторыях мораў і акіянаў выяўлена больш 900 радовішчаў нафты і газу. Шматлікія з іх ставяцца да разраду найбуйных: вымаемыя запасы складаюць звыш 100 млн. т нафты ці 100 млрд. м3 газу. Амаль 350 радовішчаў ужо распрацоўваюцца.

У 1967 г. з падводных радовішчаў было здабыта каля 200 млн. т нафты, пли 14% ад усёй нафтаздабычы капіталістычных краін. Аднак варта адзначыць, што 115 млн. т прыйшлося на здабычу ў возеры .Маракайбо (Венесуэла), якое з пункту гледжання фізічнай акіянаграфіі не з'яўляецца марскім басейнам. Паэта-му ў сапраўдным дапаможніку гэты раён не разглядаецца, хоць методыка выведкі і тэхніка здабычы нафты тут такія ж, як у^

шматлікіх марскіх раёнах шэльфа. Аднак у статыстыцы сусветнай нафтаздабычы возера Маракайбо прылічаецца да марскіх басейнаў, што прыводзіць да значнага завышэння ўзроўня марской здабычы.